Jeżeli macie czas i chęć podjąć naprawdę przemyślaną decyzję, prosimy przeczytać nasze zalecenia. Jeżeli spieszycie się i wierzycie, że rzeczywiście orientujemy się w dziedzinie wytwarzania soków, to poniższy algorytm zawierający nasze zalecenia z pewnością szybko doprowadzi Was do celu.
Właściwy wybór sokowirówki dla osoby, która dopiero zaczyna się tym zajmować może być poniekąd utrudniony. Na rynku znajdują się urządzenia w cenie od dziesiątek złotych aż do dziesiątek tysięcy złotych (do użytku komercyjnego). Trzeba sobie koniecznie uświadomić, że zakup sokowirówki jest inwestycją nie tylko finansową, ale jest to przede wszystkim inwestycja we własne zdrowie. Utraconego zdrowia nie zwróci później żadna suma pieniędzy. Przeciwnie, teraz nic nie pomoże lepiej w poprawieniu własnego stanu zdrowia i stylu życia tak, jak nawyk przygotowywania i picia świeżych soków owocowych i warzywnych.
Wybór wyciskarki przypomina wybór ubrania. Jeżeli jedziecie na basen, to zabieracie kąpielówki, ale na narty albo na bal ubierzecie się inaczej. Wybór urządzenia jest więc raczej odpowiedzią na pytanie „czego oczekuję od sokowirówki i co zamierzam z nią robić”. Przyczyną są również różne własności produktów do uzyskiwania soku. Do miękkich owoców potrzebne jest inne podejście, niż do twardych warzyw albo niekształtnych zielonych liści, czy cytrusów z gorzką skórką. Na rynku nie ma „doskonałej” sokowirówki, która to wszystko obsłuży idealnie. Dlatego trzeba się zastanowić nad swoimi potrzebami, a dopiero potem wybrać i zapłacić. Poniższe uwagi wynikają z praktycznych doświadczeń (użytkowników w kraju i za granicą) i chcą udzielić jak najlepszej porady w tej kwestii.
Tak i nie. Jest kilka czynników, które trzeba dobrze przemyśleć. (Wykaz większości parametrów i ich szczegółowe porównanie znajduje się również w tabelce porównawczej sokowirówek.)
Wyciskarki w zasadzie można podzielić na trzy kategorie: sokowirówki (wirówki odśrodkowe), wyciskarki ciśnieniowe (zasada działania prasy ślimakowej) i klasyczne prasy. Chodzi tylko o to, jak oddzielić sok od masy włóknistej.
Sokowirówki odśrodkowe (L´Equip XL + szereg modeli komercyjnych) owoce albo warzywa najpierw „struga się” na tarczy do strugania, a potem rozkłada na drobnym sicie. Siła odśrodkowa wywołana wysokimi obrotami kosza separatora (3 do 15 tysięcy obrotów na minutę) powoduje to, że Twoja szklanka napełnia się delikatnym sokiem. Ta metoda jest najszybsza. Na tej zasadzie pracuje większość sokowirówek dostępnych na rynku. Zaletą jest możliwość uzyskania soku z praktycznie wszystkich owoców (łącznie z kawałkami cytrusów!) i warzyw z pewną rezerwą w zakresie zielonych liści i zbóż, dla których są raczej przeznaczone inne urządzenia. Sokowirówki odśrodkowe mają problem przetwarzaniem jagód i płodów o małych ziarenkach, jak na przykład truskawki.
Za niekorzystną cechę bywa właśnie uważana wysoka prędkość, która zmniejsza jakość soku (szybciej się utlenia). Jeżeli jednak sok skonsumujemy w krótkim czasie po jego przygotowaniu (około do 15 min), to ten argument stanie się bezzasadny. Pod wpływem wysokich obrotów lekko zmniejsza się też uzysk i dochodzi do pewnej utraty witamin i minerałów.
Wyciskarki z rozdrabnianiem i wyciskaniem pracują z niższymi, a nawet małymi obrotami również w dwóch etapach. Najpierw surowiec się rozdrabnia (kruszy albo rozciera), a następnie tłoczy się uwolniony sok przez drobne sito. I właśnie ta druga operacja dzieli tę kategorię urządzeń na trzy dalsze grupy. Homogenizatory (Champion) i „urządzenia ślimakowe” z jednym (Omega 8006, Omega 8004, Kuvings B6000, Oscar Neo.......) albo dwoma (Green Star Elite i Angel Juicer) ślimakami.
Homogenizator (średnia prędkość obrotowa) dodatkowo najczęściej radzi sobie efektywnie z innymi użytecznymi operacjami takimi, jak: wytwarzanie owocowych przecierów, past orzechowych, lodów domowych, itp. (po wymianie sitka do soku na „zaślepkę”). Te urządzenia można polecić przede wszystkim do twardych warzyw.
Wyciskarki ślimakowe z wałkiem ze spiralą ślimakową uzyskują sok z rozdrobnionych surowców przez ich sprasowanie za pomocą jednego ślimaka albo pomiędzy dwoma „zębatymi” wałkami. Tak uzyskany sok zawiera więcej witamin i minerałów, a czasami (świadomie lub nie) również włókniny. Ten typ wyciskarki może również dzięki dodatkowemu wyposażeniu wytwarzać makarony i inne homogenizowane artykuły spożywcze. Te urządzenia nadają się do wszystkich surowców – miękkie owoce, jagody, twarde warzywa, warzywa liściaste, itp.
Ostatnim typem są prawdziwe prasy owocowe i winiarskie (urządzenia domowe i przemysłowe), które jednak do zwykłego wykorzystania w kuchni raczej się nie nadają. Są przeznaczone do produkowania dużych ilości soku, ewentualnie korzysta się z nich w zakładach opieki zdrowotnej i sanatoriach, ponieważ sok wyciśnięty w ten sposób wydaje się mieć najwyższą jakość i nie zawierać prawie żadnej włókniny. Na rynku istnieje kilka pras, których zastosowanie w warunkach domowych można sobie wyobrazić. Prawdopodobnie najważniejszy jest tu legendarny Norwalk (nazwany tak od swojego „wynalazcy“ Dr. Normana Walkera). Jakość soku jest okupiona wyższą pracochłonnością i kłopotliwym procesem, który często wymaga zewnętrznego rozcierania owoców i warzyw przed ich właściwym wyciskaniem w prasie, ponieważ samo urządzenie nie dysponuje takimi możliwościami.
Niezależną kategorię stanowią sokowniki do cytrusów. Ręczne ( Xlever Citrus Press, Pro Citrus Juicer) lub elektryczne (BORK Z800, CitriStar), a zależnie od sposobu ekstrakcji obrotowe albo prasujące. Owoce cytrusowe lub granaty w większości wkłada się do tych urządzeń przekrojone na pół i za pomocą nacisku i ruchu obrotowego wyciska się z nich sok. Najbardziej znany jest klasyczny plastikowy stożek z miską na sok cytrynowy, który każdy z nas z pewnością ma gdzieś w domu. W odróżnieniu od tego przyrządu kuchennego, elektryczne obrotowe sokowniki do cytrusów (czasami w połączeniu z wirówką) wykonują tę operację za nas. Oprócz podziału na komercyjne i domowe (zależnie od wydajności i konstrukcji) dzieli się je na urządzenia ręczne (docisk połówki owocu cytrusowego odbywa się ręcznie) i dźwigniowe (owoc dociskamy pokrywą z odwróconym stożkiem i dźwignią). Cytrusowe prasy ręczne wymagają w zależności od konstrukcji użycia większej albo mniejszej siły. Do użytku komercyjnego istnieją również w pełni zautomatyzowane sokowniki do cytrusów, które jednak często „wzbogacają” jakości i gatunkom soków cytrusowych poświęcimy niezależną sekcję.
Dobrej jakości urządzenia potrafią podczas pracy płynnie eliminować włókninę i w ten sposób zapewnić ciągłe wytwarzanie soku. Substancja włóknista gromadzi się w pojemniku na odpady pod działaniem siły odśrodkowej albo opuszcza sokownik ślimakowy, jako „wypraska”. Tańsze albo niższej jakości urządzenie wymaga w tym przypadku okresowego zatrzymywania i czyszczenia, ponieważ pozostawione resztki blokują podawanie kolejnego owocu albo warzywa i wyraźnie zmniejszają uzysk.
Idealnie jest oczywiście zastosować urządzenie wyspecjalizowane do wyciskania soku z warzyw liściowych, ziół i łodyg zbóż, ale na szczęście z zielonymi sokami poradzi sobie równie dobrze uniwersalny sokownik z wałkiem ślimakowym (ręczny lub elektryczny). Homogenizator Champion ani sokowirówki nie są raczej odpowiednie do tego celu Do homogenizatora trzeba wtedy jednak dokupić specjalny element - nadstawka do warzyw liściastych.